Peak-end rule bij je evenement: plan je piek en je slot

Hoe beoordelen we achteraf een ervaring? Niet als het gemiddelde van alle momenten bij elkaar. Psycholoog Daniel Kahneman liet zien dat we vooral twee momenten onthouden: het hoogtepunt en het einde. Dat heet de peak-end rule. Voor iedereen die een congres, een presentatie of een feest maakt, is dat misschien wel het nuttigste stukje psychologie dat er bestaat.

Het onderzoek

In een bekend experiment uit 1993 hielden mensen hun hand zestig seconden in koud water van 14 graden. In een tweede ronde duurde het negentig seconden: dezelfde zestig, plus dertig seconden waarin het water een graad warmer werd. Toen ze moesten kiezen welke ronde ze wilden herhalen, kozen de meeste mensen de langere.

Objectief was dat langer ongemak, maar met een minder erg einde. Vergelijkbare uitkomsten zie je bij medische onderzoeken: een rustiger einde maakt dat patiënten het geheel minder erg vinden.

Wat dit betekent voor een event

• Plan een echte piek. Een moment dat eruit springt. Een verrassende spreker, een interactief hoogtepunt, een quiz waarin de spanning oploopt. Zonder piek heeft niemand iets om over na te vertellen.
• Laat het einde niet uitdoven. Veel congressen eindigen met een uitlopend panel, een haastige samenvatting en een rommelige borrelaankondiging. Dat laatste kwartier kleurt de herinnering aan de hele dag.
• Stop op je hoogtepunt. Liever iets eerder klaar op een sterk moment dan doorgaan tot de energie weg is. Dat geldt voor een presentatie, een quiz en een feest.

De veelgemaakte fout

De meeste draaiboeken worden van voor naar achter gemaakt. De opening krijgt alle aandacht, met een openingsfilm en een sterke eerste spreker. Daarna loopt het programma uit, en het slot wordt ingekort tot wat er nog over is. Precies het moment dat mensen het best onthouden, krijgt dan de minste zorg.

Ik plan het slot daarom net zo zorgvuldig als de opening. Vaak begin ik zelfs bij het einde. Wat moeten mensen voelen als ze de zaal uit lopen?

Zo pak je het aan

1. Bepaal vooraf welk moment de piek van de dag wordt, en geef dat moment een goede plek. Niet direct na de lunch.
2. Schrijf het slot uit tot op de minuut. Wie zegt het laatste woord, en wat is dat woord?
3. Bouw buffer in vóór het slot, zodat uitloop elders niet ten koste gaat van je einde.
4. Spreek met je dagvoorzitter af wat er wordt geschrapt als het programma uitloopt. Het slot hoort daar niet bij.

En bij een presentatie?

Sluit af met je sterkste punt, en laat de zaal met een gevoel weggaan. Niet met de vraag of er nog vragen zijn. Plan de vragenronde liever vóór je laatste minuut, zodat jij het laatste woord hebt.

Wat dit betekent voor de opdrachtgever

Een goede dagvoorzitter bewaakt piek en slot over de hele dag, ook als het programma schuift. Bij een avondprogramma of gala doet een presentator hetzelfde. Bespreek in het voorgesprek wat er op het programma staat, en welk moment mensen moeten onthouden. Wil je weten welke rol je daarvoor nodig hebt, lees dan het artikel over de verschillen tussen dagvoorzitter, moderator, debatleider en presentator.

Voor de spreker die opvalt

Als minder bekende spreker sta je zelden als hoofdact op het programma. Dat hoeft niet. Als jouw sessie het moment is waar mensen bij de borrel over praten, heb je de piek van de dag gemaakt. Denk daarom bij je eigen verhaal ook in piek en slot, en niet in een gelijkmatige stroom informatie.